Geplaatst in Boeken, Cultuur, Poëzie

Mosalect

De bel kondigt de komst van een bijzonder boek aan: Mosalect, bloemlezing uit de Limburgse dialectliteratuur. Een collega had me op het bestaan ervan gewezen en Antiquariaat De Bovenste Plank uit Maastricht had het op voorraad.

Maar liefst drie lagen papier scheiden mijn leesgrage ogen van de mosgroene omslag met een wit silhouet van Limburg erop getekend. Geboortedorp Hoensbroek springt er natuurlijk direct uit.

Gretig bladerend kom ik al snel bij ‘De Limbörgse taal’ van R. Geurts… en begrijp er niet veel van haha. Blijkbaar komt deze R. Geurts uit een heel andere streek dan ik, yep: uit Echt. Sommige woorden zijn met een sterretje versierd: vertaling achterin. Hmm zelfs te moeilijk voor de doorsnee Limburger. Geen lichte kost. Ik kan het alleen maar lezen als ik de woorden binnensmonds prevel.

Al bladerend kom ik bij dit stuk, en het vangt mijn aandacht.

Mien Vader

Mien vader kreeg en Orde van Oranje,
heej droeg ze inkeld mar den örste keer,
mar altied hai en bluumke ien zien knöpsgat,
’n onneuzel bluumke van den Lieven Heer.

Altiedig voond heej örgend wer zö’n bluumke
ien de rog, de smeele, op de bleik, ien ’t gras.
Mit ennen eerbied baog heej zich d’r aover
en staok et as en gôldstuk op de jas.

Den ennen keer was et en kruudwisbluumke,
dan wer en pörper glöjend wiske hei,
en marts viölke of ’n vergaet-me-nietje
of en örste spierke gaele brem ien mei.

Ennen kunning was mien vader mit zö’n bluumke.
Gennen vorst, den zien honneurs al van ’s maens vroeg
zö staotig en parmantelik kos drage
as vader prinselik zien bluumkes droeg.

Ik mos, ocherm, zien dodspreentje al schrieve:
gen waord van eer of meenselike pracht.
‘k Schreef inkel ovver ’n klien mar prachtvol bluumke.
En ik weet, dat heej tevreeje nor mien lacht.

Want mien vader kreeg en orde van Oranje.
Die droeg heej inkeld mar den örste keer.
Mar altied hai en bluumke ien zien knöpsgat,
’n onneuzel bluumke van den Lieven Heer.

Theo Terpstra uit Heyens

Niet echt ons eigen dialect, maar wel goed te begrijpen. De essentie van dit stuk is dat de vader van Theo Terpstra veel meer waarde hechtte aan een simpel bloempje dan aan een orde van Oranje. Slechts één keer sierde die orde zijn knoopsgat, maar hij droeg iedere dag een bloempje dat hij ergens plukte. En op het bidprentje vermeldt de heer Terpstra dan ook enkel de prachtige bloemen.

Vooruit, nog eentje:

Herrefs – Winter

Noe de zon zoe sjoen steit aon den hiemel;
noe de weeg nog leeve vaan ’t boont gewiemel
vaan ’t herrefsblaad;

noe de krezanten laoten oopenbleuie
hun gouwe hart en blaanke kroen,
en oet hun stèlle prach umhoeg geit greuie
de November-geis zoe zach en sjoen;

noe de hiel natuur häor lèste klaanke
en kleure, zien en huure deit,
(’t is de koortskleur vaan de kraanke,
dee wèt datter daalik sterreve geit.)

Noe kiek ich bang nao de lèste zon, nao ’t lèste blaad…
want daan… kump te winter aongetrooie
vol ermooi, pein en snie en naat…
Och winter, winter, de moos t’ch neet zoe spooie.

Loe Maas uit Maastricht

Loe beschrijft hoe hij de november geest, de herfst met al zijn pracht het liefst wil vasthouden uit angst voor de naderende winter. Een winter vol armoede, pijn, sneeuw en nat. De moos t’ch neet zoe spooie. Haast je maar niet, winter!

Juwelen van proza en poëzie. Dit boek gaat mee naar Hoensbroek als ik de volgende keer mijn ouders opzoek!

Foto: Sylvia Tuintje / Villa Extra

Auteur:

Reader, writer, word player. Collector of visuals. No lady, but all woman. Caretaker of lads & cats, dungeons & dragons. DuTchess. Green witch.

14 gedachten over “Mosalect

  1. Opnieuw genoten van je blog. De gedichten zijn prachtig, vooral het eerste. Zelfs voor een niet-Limburger vlot te lezen. Bedankt voor het afgelopen jaar en beste wensen voor het komende,
    Jaco

    Like

  2. Wits ze wat ich leuk ving?
    get leëse en dan kieke of se kins zigge oet welke sjtreek ut kumpt.
    Ich hub veul geleëse oet dat book. Mien mam houw ut ooch.

    Like

  3. Zo zie je maar dat mijn stelling waar is: een Groninger en een Limburger zullen elkaar eerder begrijpen dan een Rotterdammer en een Amsterdammer elkaar goed verstaan.
    Ik ben opgegroeid tussen Gronings en Drents, heb tussendoor ook Fries gehoord, maar ben zelf pas in mijn puberteit Drents gaan spreken. Ik schrijf een enkele keer in het Drents en Gronings, heb tot mijn verbazing een boek in het Fries kunnen lezen, en lees nu deze Limburgse gedichten bijna moeiteloos, op een paar woorden na…
    Ook Limburgs is een mooie taal!
    En beste wensen voor 2012, ofwel: gelukkig neijaor!

    Like

    1. Wat leuk dat je het kunt lezen Dwarsbongel! Ook jij hebt blijkbaar een groot gevoel voor dialecten en talen. Fries is toch een echte taal hè? Misschien heeft het te maken met het oosters versus het westers gevoel 😉
      Alle goeds voor het nieuwe jaar!

      Like

  4. Ik heb er twee gehad! Misschien liggen ze nog ergens op zolder haha.
    Zijn ze veel waard nou? Het was voor 5 gulden te koop bij VenD in de jaren 80 🙂

    Like

    1. Haha dan ben ik blij dat ik die foto gemaakt/gevonden heb! Kon je ook door mijn samenvatting geen woorden/zinnen begrijpen?
      Ben zelf ook al weer dertig jaar weg uit Os schoëne Limburg 😉
      Voor jou en je gezin ook een heel knallend uiteinde. Wég met de boze geesten.

      Like

Wil je reageren? Graag!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s