Geplaatst in Cultuur

Bizarre Heuvel der Kruisen

Een van de vreemdste, meest bizarre plaatsen waar ik ooit ben geweest, is Kryžių kalnas, een bedevaartsoord dat ongeveer 12 km ten noorden van Šiauliai in Litouwen ligt. Ik was sprakeloos, heen en weer geslingerd tussen verwondering en ongeloof, ontzag en onbehagen.

190804crosses1

Ontstaan

Het begint allemaal in de 14e eeuw, wanneer de lokale bevolking kruisen achterlaat bij het voormalige Domantai-heuvelfort als herinnering aan de ​​succesvolle strijd tegen de Duitse ridders. In de eeuwen erna wordt de heuvel een heiligdom voor vreedzame Litouwse katholieken.

Symbool van verzet

In de 19e eeuw, na de twee opstanden van 1831 en 1863, groeit de plaats uit tot een nationaal symbool van verzet. Families beginnen symbolische kruisen te plaatsen als herinnering aan de omgekomen rebellen. Het aantal kruisbeelden en andere religieuze iconen neemt snel toe, zelfs tijdens de jaren van de Sovjetoverheersing.

190804crosses3190804crosses6

Bulldozers

Drie keer besluiten de Sovjets Kryžių kalnas met de grond gelijk te maken. En iedere keer heeft de plaatselijke bevolking lak aan het strikte verbod op religie. In het holst van de nacht laten zij opnieuw hun religieuze iconen achter. Ze richten niet alleen nieuwe kruisen op, maar ook kruisbeelden, gravures van de Maagd Maria en van Litouwse patriotten. Het maken van kruisen is inmiddels onderdeel geworden van het culturele erfgoed van Litouwen, een ‘symbool van nationale en religieuze identiteit, waarmee de gemeenschap in tegenspoed wordt verenigd’.

Paus

In 1993 bezoekt paus Johannes Paulus II de kruisenheuvel en noemt het een plaats voor hoop, vrede, liefde en opoffering. In 2000 wordt in de buurt een Franciscaanse hermitage geopend.

190804crosses2

Aantal kruisen

1800 – meer dan 9.000
1900 – 130
1902 – 155
1922 – 50
1938 – meer dan 400
1961 – 5.000 vernietigd
1975 – 1.200 vernietigd
1990 – ongeveer 55.000
2006 – meer dan 100.000

En het plaatsen van de kruisen is nu niet meer te stoppen, hun aantal is overweldigend. Langzaamaan worden zelfs de omringende weilanden benut. Tourbussen lossen hun lading op de parkeerplaats, waar diverse kraampjes kruisen in alle soorten en maten verkopen aan de moderne pelgrims. Kant-en-klare symbolen van aanbidding wedijveren met enorme handgehouwen sculpturen.

190804crosses4190804crosses5

Filmpje

Ik liep weg van de stroom toeristen naar de buitenste rand van de heuvel. Weg van de massa. Weg van de overweldigende indrukken. En vooral weg van de geesten.

Kijk, luister, voel…

 

Wikipedia: Heuvel der Kruisen

Geplaatst in Cultuur, Filosofie, Ouder worden

Groen vanuit een ander perspectief

Vandaag stuurde een vriendin me deze tekst. Ik weet helaas niet wie het geschreven heeft, maar wil het wel met jullie delen. Van de ene generatie voor de andere. 


Yesterday after shopping at our local supermarket, I was in the queue at the checkout and heard the young cashier suggest to the much older lady that she should bring her own grocery bags, because plastic bags are not good for the environment. The woman apologized to the young girl and then sighed. “We didn’t have this ‘green thing’ back in my earlier days.”

The young clerk responded, “That’s our problem today. You folk didn’t do enough to save the environment for future generations.” The older lady said, “Ah, I see.” Then she continued.

“Back then, we returned milk bottles, lemonade bottles and beer bottles to the shops. The shops then sent them back to the plant to be washed, sterilized and refilled, so those same bottles were used over and over, thus REALLY were recycled. But we didn’t have the ‘green thing’ back in our days. Lees verder “Groen vanuit een ander perspectief”

Geplaatst in Cultuur, Verdriet

Welkom, Sint en Piet, in wat voor kleur of gedaante dan ook

Noodverordening, explosievendienst, protesten en dranghekken. Bussen vol demonstranten. Politiemensen in en uit uniform, ME en helicopters. Een man met een hakbijl…

Maar van harte welkom in Nederland, lieve Sinterklaas. Welkom, vrolijk rondbuitelende fratsenmakers in wat voor kleur dan ook. Kom en wees blij, Piet, Pedro, Klaas, Charles, Ali of welke naam dan ook. Zet het vuur van de ketels maar wat lager, Stookpiet, want de Stoomboot mag gerust hier aanmeren. Let maar niet op die nare boze grote mensen hoor. Kijk in plaats daarvan naar de glunderende kindersnoetjes in wat voor kleur dan ook, met welke naam dan ook, die vol verwachting naar jullie opgeheven zijn. Die al weken, zo niet maanden naar jullie komst toeleven.

Ziek word ik van het hele gedoe rondom dit kinderfeest. Voors en tegens botsen fel, vechten onder het oog van de kleintjes die er helemaal niets van begrijpen. Het zal de kinderen een biet zijn hoe zwartbruingroenroodwitblauwe Piet eruit ziet. Sinterklaas komt naar Nederland, met zijn boot, met zijn schimmel, en rijdt over de gladde bevroren daken om cadeautjes door niet-bestaande schoorstenen te mikken.

Wat vinden kinderen van de Pieten? Maken zij verschil tussen een zwarte en een blauwe Piet? Tussen een regenboog- en roetveeg Piet? Maken zij verschil of maken de volwassenen verschil? Tradities hoeven niet vast gemetseld te zijn. Tradities mogen best veranderen, als ze niet meer goed passen in de huidige samenleving. Als onze medelanders zich gekwetst voelen, moet zeker een discussie gevoerd worden. MAAR NIET NU. De volwassenen moeten nu gewoon even hun mond houden. Protesten, ME en mannen met hakbijlen. Gossamme zeg! KINDERFEEST, remember? Onze kinderen zijn nu het middelpunt, mogen zij even, ja?!

Misschien dat het boek ‘1000 jaar Sinterklaas‘ van Peter van Trigt eindelijk duidelijkheid schept en een einde maakt aan de verhitte discussie. Duizend jaar Sinterklaas! Van Trigt dook in de geschiedenis en schreef het ware verhaal van St. Nicolaas en zijn geheimzinnige knecht. Het Sinterklaasfeest kan grotendeels naar eigen inzicht worden ingevuld. Je hebt alleen een Sint en een of meer knechten nodig.

In Sint’s schaduw loerde steeds een demon, een duistere gezel.Tegenover de heilige was deze demon echter machteloos. Dat kon iedereen met eigen ogen zien. Want waar Sint optrad, werd hij namelijk begeleid door een of meerdere zwarte knechten met een roe en een ketting. Die ketting stond voor het geknechte, oftewel het: onderworpen kwaad. De roe was voor wie niet wilde luisteren naar zijn opvoeders.

Misschien moet de toekomstige Piet op een duivel gaan lijken, compleet met hoorntjes op zijn voorhoofd en bokkenpoten. Een geketende duivel. Misschien dat dát beter is voor onze kinderen, voor onze gemêleerde maatschappij…

Een rode Piet? Niet omdat dat de kleur van de duivel is, maar omdat rood de kleur van alle harten is. Of de buitenkant nu zwart, wit, geel, rood, blauw of groen, purpelpaars, gestippeld of gestreept is.

Geplaatst in Avans, Columns, Cultuur

KerstAttentie!

De donkere dagen voor kerst staan voor de deur. Ze verdringen zich voor het raam en willen naar binnen, de warmte in. Een plekje vinden bij de boom die schittert in het kaarslicht. In de stal slapen als het moet. En wij moeten ze trotseren. Het duister buiten houden en de deur gauw dicht doen om het licht niet te laten wegsijpelen.

De brievenbus heeft het hele jaar geoefend voor deze maand en de gespierde klepper zorgt ervoor dat iedere kerstkaart een zachte landing maakt op de deurmat. Een groet, iemand denkt aan je. Fijn is dat! Of groeit daarmee ook de verplichting om iets terug te sturen? In feite is het weggegooid geld, die kaarten over en weer. Omgehakte bomen. Een berg aan papier. Allemaal waar, maar toch… toch worden de donkere dagen door dit alles lichter.

Er zijn diverse mogelijkheden om kerstkaarten te versturen. Het bijzonderst vind ik de kaarten die met veel zorg zelf zijn gemaakt. Prachtig vind ik ze, mooi of niet. Winkel, online maken of geheel digitaal. Welke optie je ook kiest, het gaat erom dat je de geest van kerst uitstraalt. En waarom niet even bellen in plaats van een kaartje, of spontaan op bezoek gaan? Zoveel feestelijke mogelijkheden om familie en vrienden attent te verrassen.

131218

De hogeschool heeft ook altijd een verrassing in petto. Zo was daar een paar jaren geleden een Avans kookboek met persoonlijke recepten van medewerkers. Bijzonder leuk om uit te proberen. En lekker! De bijbehorende schort is niet weg te slaan uit mijn keuken. Of een ouderwets kerstpakket met Italiaanse lekkernijen, mmm.

Vorig jaar was het helemaal spannend. Er werd een grote kartonnen verpakking binnengereden, dichtgeplakt en erg zwaar; goed gevuld dus! De nieuwsgierigheid was erg moeilijk te beteugelen: wat zat daar in?! Het bleek een kunstige verrassing te zijn: een keramieken gloeilamp. Of was het een vogelhuisje? Een plantenbak aan een dik koord? Je kon werkelijk alle kanten op met dit kerstcadeau. Bewonderd, verguisd, prachtig, belachelijk. Het riep in ieder geval vele reacties op. Mijn schutting wordt nog steeds vereerd met het ding, al heeft nog nooit een vogel gewaagd er zijn kop in te steken.

Wat zou er dit jaar op het programma staan? Weer zoiets spraakmakends? We hebben nog geen verdachte pakketjes gesignaleerd maar daar gaat vast snel verandering in komen.

Geplaatst in Cultuur, Zeswoordverhaal-uitdaging

Verhaal in zes woorden met beeld: Kunst

Deze week gaat de Zes Woorden met Beeld uitdaging – 6WMB – over KUNST.

Onder kunst wordt in het algemeen verstaan: het product van creatieve menselijke uitingen zoals schilderen, tekenen, beeldhouwen, fotografie, film, interactieve media, literatuur, poëzie, theater, muziek, zang, dans, of bouwkunde.

Elke definitie van kunst is cultuurspecifiek en tijdgebonden. Van vrijwel elke cultuur zijn voorwerpen bekend die zich onderscheiden van ‘gewone’ objecten doordat er in het algemeen een hogere esthetische waarde aan wordt toegeschreven. Dergelijke objecten hebben soms niet-esthetische – ceremoniële of religieuze of propagandistische – functies, en soms niet. Ook binnen eenzelfde cultuur kunnen opvattingen over kunst evolueren: er ontstaan nieuwe genres en er ontwikkelen zich andere kunstvormen, waardoor het idee over de functie en de aard van kunst verandert.

131127kunst

klik op de foto voor een groter formaat

De uitdaging voor jou:

Schrijf een verhaal over KUNST in slechts zes woorden. Laat je inspireren door een foto of afbeelding en schrijf daar je verhaal bij. Of bedenk eerst zes woorden en maak/zoek dan een foto.

Hier een voorbeeld van een Zes Woorden verhaal, geschreven door Ernest Hemingway.

SixWordStory

Wat een impact hebben deze luttele zes woorden.

Publiceer jouw Zes woorden-verhaal met bijpassende foto of afbeelding op je eigen website/blog en plaats de link naar jouw post in een reactie hieronder. Ik vermeld je vervolgens in dit bericht.

Veel plezier bij het schrijven, ik zie uit naar je verhaal.
Marion

vulpen

LEES DE VERHALEN OVER KUNST VAN:

Wie volgt? :)

De volgende schrijfuitdaging wordt gepubliceerd op woensdag 11 december. Klik hier voor meer uitleg over Verbeeld een verhaal in zes woorden. Would you rather participate in English, please go to Six Word Story Challenge: Art.

Eerdere thema’s: 
130216 – Armoede 
130227 – Onderwijs
130313 –  Lente
130327 – Schrijven
130410 – Licht
130424 – Muziek
130515 – Vervoer
130529 – Huisdieren
130612 – Spijt
130626 – Inspiratie
130703 – Reclame
130814 – Vakantie
130829 – Geheugen
130911 – Terrorisme
130925 – Jeugd
131011 – Dialect
131030 – Het Weer
131113 – Film

zes-woorden

Geplaatst in Compassie, Cultuur, Dieren, Nieuws

Stierengevechten cultureel erfgoed?!

Tot mijn verbazing en afschuw lees ik net dat een meerderheid van het Spaanse parlement een voorstel heeft goedgekeurd om stierengevechten culturele status te geven. Ongeveer 60.000 Spanjaarden hadden hiertoe een petitie ingediend, waarop 180 volksvertegenwoordigers voor en 40 tegen stemden.

De provincie Catalonië stelde in 2011 een verbod op stierengevechten in, in navolging van de Canarische eilanden (1991).

Spaans nationaal erfgoed. Tweeduizend stierengevechten per jaar, waarbij de stier voor zijn leven moet vechten… en het altijd verliest. De koe bij de horens vatten. Van mij mogen deze prachtige beesten die mannetjesputterende toreadors OP de horens vatten. Getuigt het van ‘cultuur’ om massaal te juichen als er weer een banderilla zijn doel vindt. Moet die mythische kracht van de stier op deze manier de nek om worden gedraaid voor volks vermaak? Afschuwelijk!

DSC_2719

Wat vind jij hiervan? Ben je ooit gaan kijken naar zo’n stierengevecht?

Geplaatst in Columns, Cultuur, Gezondheid

Comazuipen

Lang, lang geleden, toen ik nog piepjong was, was alcohol hoofdzakelijk iets voor (jong) volwassenen. Mijn oma nam wel eens een advocaatje, met slagroom. Of een glaasje wijn. Mannen dronken bier, cognac, jenever of whisky. Onderin de kast van mijn ouders stonden flessen met alcoholische dranken – die daar trouwens nog steeds staan. Stiekem proeven bracht niet veel plezier: het spul was veel te sterk. Toen ik ging stappen, dronk de groep waarmee ik uit ging wel eens Ballantines, maar dat was toch wel uitzonderlijk. Tegenwoordig is het drinken van sterke drank veel normaler. Vooral mix-drankjes zijn erg populair. De jeugd gaat eerst indrinken bij iemand thuis, en dan blijft het niet bij een biertje.

Drinken is iets dat door de eeuwen heen gebeurde. Bij de Grieken begon een drinkgelag na een feestmaal. Zo’n drinkgelag was een samenkomst van meerdere personen, die gepaard ging met een grote of overmatige alcoholconsumptie. Wie de meeste (aangelengde) wijn dronk en wakker bleef, won een taart. Hierbij waren trouwens alleen mannen aanwezig. De Romeinen namen dit gebruik over, maar voegden er vrouwen aan toe. Perzen waren al helemaal jolige mensen: zij vergaderden twee keer over een besluit: één maal dronken en één maal nuchter! De in dronkenschap genomen besluiten konden in nuchtere toestand worden herzien. In het Germaanse Walhalla dronken de goden trouwens ook stevig door. En ook in de Middeleeuwen daagde men elkaar uit om geheel beschonken onder de tafel te belanden. Je mocht blij zijn als je deze wedstrijden overleefde.

Drankmisbruik is dus blijkbaar niets nieuws. Er bestaan verschillende vormen van excessieve alcoholconsumptie. Zo zijn daar bijvoorbeeld de flatrate-parties, waar een drankje niet veel of zelfs helemaal niets kost, maar waar de entree duur is. Of de bekende drankspelletjes, waarbij de verliezer (of de winnaar) een glas achterover moet slaan, soms in één keer. Wat wel redelijk nieuw is, is het comazuipen onder jongeren, meiden en jongens eender. We hebben het hier over kinderen tussen de 12 en 17 jaar! Ze drinken wodka, tequila en whisky, breezers en shotjes – vaak door elkaar – tot ze er letterlijk bij omvallen.

Bewusteloosheid door drankmisbruik. Een avondje stappen dat eindigt in het ziekenhuis. In 2012 loopt het aantal jeugdigen met alcoholvergiftiging dat behandeld wordt door een kinderarts tegen de duizend. In werkelijkheid zijn er waarschijnlijk nog meer comazuipers. En het aantal is stijgende. Ze zijn gemiddeld drie uren buiten bewustzijn, sommigen twee volle dagen. De jongste comazuiper in Nederland was pas 10 jaar…

Tieners die laveloos en compleet van de wereld op de grond liggen, draden speeksel en braaksel langs hun kin. Hoe lang het woord comazuipen bestaat weet ik niet, noch wanneer het fenomeen voor het eerst opdook, maar deze manier van drinken raakt kant noch wal. Je vol laten lopen binnen een zeer korte tijd om stoer te doen, terwijl je lichaam dit niet aan kan. Wedstrijdjes houden. Ik vind het afschuwelijk. Ze genieten er niet eens van, zijn zo ziek als een hond. Als een ambulance moet komen omdat je geen maat weet te houden, waar ben je dan mee bezig?! Ambulances zijn voor mensen in levensgevaar. Voor ongelukken en aandoeningen. Niet voor jongeren die zich laveloos vol laten lopen en niet meer weten dat ze op de wereld zijn.

Nog heel even en dan barst het carnaval los in de zuidelijke helft van Nederland. Hossen en lachen op muziek en drank. Voor de liefhebbers is het één groot gezellig feest. Laten we het vooral zo houden en onze jeugd niet laten verdrinken in een poel van bier en shotjes. Want het wordt veel te koud voor drenkelingen.