Op Haïti zijn de afgelopen weken bijna vijftig doden gevallen. Deze slachtoffers vielen niet ten prooi aan de gevreesde ziekte cholera, nee, zij werden op gruwelijke wijze vermoord! Vermoord door onwetendheid en bijgeloof. Vermoord door mensen in doodsangst – angst voor voodoo, of zoals het in Haïti heet: vodou.
De huidige bevolking van Haïti stamt grotendeels af van de Afrikanen die als slaven naar het land werden gebracht. In Haïti aangekomen werden zij door priesters en plantagehouders gedwongen bekeerd tot het katholicisme. Uit een mengeling van deze én Afrikaanse religies ontstond het vodou, de Haïtiaanse variant van het in West-Afrika ontstane voodoo. Nog steeds beoefenen veel Haïtianen het vodou.
Haïti is een eilandstaat, ingeklemd tussen Cuba en de Dominicaanse republiek. Het is een van de armste landen ter wereld, waar kinderarbeid een normale zaak is. De werkloosheid is met 70% enorm en de arbeidsbevolking is voornamelijk werkzaam in de – niet duurzame – landbouw. Je kunt eerder zeggen roofbouw. Door de politieke onrust en natuurrampen is er nauwelijks nog toerisme. Massale ontbossing – er is nog maar TWEE procent van de oorspronkelijke bossen over! – veroorzaakt erosie en woestijnvorming en hierdoor is het gebied extra kwetsbaar voor orkanen en cyclonen. En daar ontbreekt het Haïti helaas niet aan.
De bewoners blijft weinig bespaard: in 2004 een overstroming met meer dan 2.000 doden en vermisten. Datzelfde jaar waart orkaan Jeanne rond, in 2005 opgevolgd door broer Dennis: minstens 45 doden. In 2008 doen diverse orkanen en tropische stormen Haïti aan, met bijna 800 doden en honderden gewonden als gevolg. In januari van dit jaar volgt een zware aardbeving met meerdere naschokken: 100.000 tot 200.000 doden en 1,5 miljoen daklozen. Een ramp van onvoorstelbare grootte.
Alsof dit alles nog niet vreselijk genoeg is, wordt in oktober cholera geconstateerd. De ziekte komt oorspronkelijk uit India, waar in 1817 een grote epidemie uitbreekt. De levensader, rivier de Ganges blijkt de besmettingshaard.
Cholera is een bacteriële infectieziekte die overgebracht wordt via water – besmet drinkwater, water dat gebruikt wordt voor het wassen van groenten, vissen die in besmet water geleefd hebben – of door contact met braaksel of ontlasting van een patiënt. Je kunt je voorstellen dat met 1,5 miljoen daklozen weinig sprake is van hygiëne. Ruim 120.000 Haïtianen zijn inmiddels besmet en circa 2.600 mensen zijn aan de ziekte bezweken.
De bewoners zijn dakloos, hongerig, leven onder erbarmelijke omstandigheden, en zijn bang voor cholera. Dit alles heeft er de afgelopen weken toe geleid dat in massa hysterie tientallen mensen in de zuid-westelijke regio Grand’Anse gelyncht, gestenigd, in stukken gehakt en in brand gestoken zijn. Velen van hen waren vodou priesters. De menigte dacht dat deze priesters met magische substanties de cholera over het land verspreiden. Men beschuldigt deze natuurgenezers van cholera hekserij.
De epidemie heeft vorige maand ook geleid tot dodelijke anti-VN rellen, toen de wanhopige populatie zich keerde tegen de Nepalese vredesmacht: zij zouden de ziekte naar Haïti gebracht hebben.
De regering moet dringend de Haïtiaanse bevolking informeren over de werkelijke oorzaak van cholera, en over de mogelijke bestrijding en voorkoming ervan. Dit zal geen makkelijke klus worden. Als je kind steeds zieker wordt, dan zoek je geen wetenschappelijke verklaring die je kunt zien noch begrijpen. Je zoekt een zondebok waar je je verdriet, angst en frustratie op kunt botvieren. En dit keer zijn het de houngan (vodou priester), de mambo (priesteres) en de bokor (beoefenaar van zwarte magie en tovenarij).
Er is nog maar weinig over van het paradijs dat Haïti ooit was. Merry Christmas Haïti, be as merry as you can…
Vind-ik-leuk Aan het laden...
DOLDRIEST 